መመሪያ

የኢትዮጵያ የፌስታል እገዳ (እ.ኤ.አ. 2026)፦ ሱቆች እና ንግድ ተቋማት ማወቅ ያለባቸው ነገሮች

ኢትዮጵያ በደረቅ ቆሻሻ አያያዝና አወጋገድ አዋጅ ቁጥር 1383/2025 መሰረት ከጃንዋሪ 31 እ.ኤ.አ. 2026 ጀምሮ ለአንድ ጊዜ ብቻ የሚያገለግሉ ፌስታሎችን አግዳለች። እነዚህን ማምረት፣ ወደ ሀገር ውስጥ ማስገባት፣ ማከማቸት፣ መሸጥ ወይም መጠቀም የተከለከለ ነው። ግለሰቦች ከ2,000 እስከ 5,000 ብር የገንዘብ ቅጣት ሲጠብቃቸው፤ የንግድ ተቋማት ደግሞ ከ50,000 እስከ 200,000 ብር እና እስከ 5 ዓመት በሚደርስ እስራት ይቀጣሉ።

By Eastern Dragon Package Tech PLCለመጨረሻ ጊዜ የዘመነው 23 ሴፕቴምበር 2026 እ.ኤ.አ.

ቁልፍ እውነታዎች

ሕጉ	የደረቅ ቆሻሻ አያያዝና አወጋገድ አዋጅ ቁጥር 1383/2025 (በኢትዮጵያ አቆጣጠር 1383/2017)
የፀደቀበት ጊዜ	ጁን እ.ኤ.አ. 2025፣ በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት
ስራ ላይ የዋለው	ጃንዋሪ 31 እ.ኤ.አ. 2026፣ ከ6 ወር የሽግግር ጊዜ በኋላ
አስፈፃሚ አካል	የአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን (EPA)
የግለሰብ ቅጣት	ከ2,000 እስከ 5,000 ብር
የንግድ ተቋማት ቅጣት	ከ50,000 እስከ 200,000 ብር እና እስከ 5 ዓመት የሚደርስ እስራት

የፌስታል እገዳው ምን ምንን ያካትታል?

እገዳው በኢትዮጵያ ውስጥ ለአንድ ጊዜ ብቻ የሚያገለግሉ ፌስታሎችን ማምረት፣ ወደ ሀገር ውስጥ ማስገባት፣ ማከማቸት፣ መሸጥ እና መጠቀምን ይከለክላል። ህጉ በሁሉም ላይ ተፈጻሚ ይሆናል፦ ፌስታሎቹን በሚያመርቱ እና ወደ ሀገር በሚያስገቡ፣ ፌስታሎቹን በሚሸጡ ወይም በሚያድሉ ጅምላ አከፋፋዮች እና ሱቆች፣ እንዲሁም በሚጠቀሙ ሸማቾች ላይ ጭምር። ደንቦቹ የሚመነጩት ፓርላማው በጁን እ.ኤ.አ. 2025 ካፀደቀው የደረቅ ቆሻሻ አያያዝና አወጋገድ አዋጅ ነው። ከ6 ወራት የሽግግር ጊዜ በኋላ፣ የአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን ከጃንዋሪ 31 እ.ኤ.አ. 2026 ጀምሮ ማስፈፀም ጀምሯል። አዋጁ 1383/2025 የሚል ቁጥር የተሰጠው ሲሆን፤ የኢትዮጵያ ምንጮች ብዙውን ጊዜ በኢትዮጵያ አቆጣጠር 1383/2017 በማለት ይፅፉታል። አንድ የተወሰነ ፌስታል ለአንድ ጊዜ ብቻ ከሚያገለግሉ ፌስታሎች ምድብ ውስጥ ይግባ አይግባ እርግጠኛ ካልሆኑ፣ በብዛት ገዝተው ከማከማቸትዎ በፊት የአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣንን (EPA) ይጠይቁ።

ኢትዮጵያ ለአንድ ጊዜ ብቻ የሚያገለግሉ ፌስታሎችን ለምን አገደች?

በሀገሪቱ ካለው የፕላስቲክ ቆሻሻ ውስጥ ፌስታሎች ዋነኛው እና ትልቁ ምንጭ ናቸው። እንደ የአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን (EPA) መረጃ፣ ህብረተሰቡ ከሚያመነጨው የፕላስቲክ ቆሻሻ 46% የሚሆነውን ይሸፍናሉ። ኢትዮጵያ በዓመት ከ280,000 እስከ 300,000 ቶን ፕላስቲክ የምትጠቀም ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ 70% የሚሆነው ለአንድ ጊዜ ብቻ የሚያገለግል ነው፤ እንዲሁም ከ60% በላይ የሚሆነው የፕላስቲክ ቆሻሻ በአግባቡ አይሰበሰብም። በተጨማሪም ፕላስቲክ ሳይበሰብስ ከመቶ ዓመት በላይ በመሬት ውስጥ ሊቆይ እንደሚችል እና የእርሻ መሬትንና ውሃን እንደሚጎዳ EPA ይጠቁማል። እገዳውን በማስጀመር የEPA ዋና ዳይሬክተር ሌሊሴ ነሜ እንዳሉት፦ “ከዛሬ ጀምሮ ለአንድ ጊዜ ብቻ የሚያገለግሉ ፌስታሎችን ማምረት፣ መሸጥ እና መጠቀም በጥብቅ የተከለከለ ነው።”

ቅጣቶቹ ምንድን ናቸው?

ለአንድ ጊዜ ብቻ የሚያገለግሉ ፌስታሎችን ሲጠቀም ወይም ሲያከፋፍል የተገኘ ሰው ከ2,000 እስከ 5,000 ብር ሊቀጣ ይችላል። ለንግድ እንቅስቃሴዎች የሚጣሉ ቅጣቶች በጣም ከባድ ናቸው፦ ለአንድ ጊዜ ብቻ የሚያገለግሉ ፌስታሎችን ለንግድ አላማ ማምረት፣ ወደ ሀገር ውስጥ ማስገባት፣ ማከማቸት፣ መሸጥ ወይም መያዝ ከ50,000 እስከ 200,000 ብር የገንዘብ ቅጣት እና እስከ 5 ዓመት በሚደርስ ጽኑ እስራት ሊያስቀጣ ይችላል።

ሱቆች እና የንግድ ብራንዶች በምትኩ ምን መጠቀም ይችላሉ?

እንደገና ጥቅም ላይ ሊውሉ ከሚችሉ ከሸራ እና ከተሸመኑ ቦርሳዎች ጎን ለጎን የወረቀት ቦርሳዎች በብዛት ጥቅም ላይ የሚውሉ ምትኮች ናቸው። ለሱቆች፣ ለሱፐርማርኬቶች፣ ለዳቦ ቤቶች እና ለምግብ ቤቶች የወረቀት ቦርሳዎች በጣም ተቀራራቢ እና ምቹ አማራጭ ናቸው፦ በካሸር ቦታ ላይ ልክ እንደ ፌስታል በተመሳሳይ መልኩ ሊሰጡ የሚችሉ ሲሆን፣ የንግድ ስምዎን እና ሎጎዎን መያዝ ይችላሉ። የወረቀት ቦርሳዎች ከሚተኳቸው ፌስታሎች አንፃር በአንድ ቦርሳ ዋጋቸው ከፍ ይላል። አንድ የአዲስ አበባ ሱቅ ባለቤት ለዢንዋ እንደተናገሩት፣ 28 ትናንሽ ፌስታሎችን የያዘ አንድ ጥቅል ከ18 ብር በታች ይሸጥ ነበር። ሆኖም፣ ለሚሸጡት እቃ ትክክለኛውን መጠን እና የወረቀት ውፍረት መምረጥ ወጪዎን እንዲቀንሱ ይረዳል፤ እንዲሁም ህትመት እያንዳንዱን ቦርሳ ወደ ማስታወቂያነት ይቀይረዋል።

አማራጭ	ተመራጭ የሚሆንበት	ልብ ሊሉት የሚገባ
ያልታተመ ክራፍት ወረቀት ቦርሳ	ለግሮሰሪዎች፣ ለዳቦ ቤቶች፣ ለገበያዎች	አነስተኛ ወጪ የሚጠይቅ የወረቀት አማራጭ
የታተመ የወረቀት ቦርሳ	ለሱቆች፣ ለንግድ ብራንዶች፣ ለምግብ ቤቶች	የእርስዎን ሎጎ ይይዛል፤ ዲዛይን እና ማረጋገጫ (proof) ይፈልጋል
እጀታ ያለው የወረቀት ቦርሳ	ለልብስ፣ ለስጦታዎች፣ ለከባድ እቃዎች	ከባድ እቃዎችን ለመሸከም ቀላል ያደርጋል
የካርቶን ሳጥን	ለጅምላ እና ለብዛት	ለነጠላ እቃዎች ሳይሆን ለታሸጉ እቃዎች (cases) ያገለግላል

የንግድ ስራዎን ወደ የወረቀት ቦርሳዎች እንዴት መቀየር እንደሚችሉ

እገዳው ስራ ላይ ከዋለ በኋላ ለወረቀት ቦርሳዎች ያለው ፍላጎት በከፍተኛ ሁኔታ ስለጨመረ፣ በችኮላ ከመግዛት ይልቅ የሽግግር እቅድ ያውጡ። እነዚህ ደረጃዎች ትክክለኛዎቹን ቦርሳዎች በትክክለኛው መጠን እንዲያዙ ይረዱዎታል።

በመደበኛ ሳምንት ውስጥ በየመጠኑ ስንት ቦርሳዎችን እንደሚያድሉ ይቁጠሩ።
በእያንዳንዱ የቦርሳ መጠን ውስጥ ሊገባ የሚችለውን ትልቁን እቃ ይለኩ፣ እንዲሁም አንድ የተሞላ መደበኛ ቦርሳን ይመዝኑ።
ባልታተሙ እና በታተሙ ቦርሳዎች መካከል የትኛውን እንደሚፈልጉ ይወስኑ። የታተሙ ቦርሳዎች የርስዎን ሎጎ ወይም ዲዛይን እንዲሁም ለማፅደቅ ማረጋገጫ (proof) ያስፈልጋቸዋል።
ሙሉ ትዕዛዙን ከማዘዝዎ በፊት ናሙና ይጠይቁ፣ እና ሊሸከም ከሚችለው ከፍተኛ ክብደት ጋር ይሞክሩት።
በስራ በሚበዛባቸው ወቅቶች ቦርሳ እንዳያልቅብዎ አስቀድመው ያዙ።

በኢትዮጵያ ውስጥ የወረቀት ቦርሳዎችን የት ማግኘት ይቻላል

Eastern Dragon Package Tech PLC ከሚያመርታቸው ኮሩጌትድ ካርቶኖች እና የታተሙ ሳጥኖች ጎን ለጎን የክራፍት እና የታተሙ የወረቀት ቦርሳዎችን በአዲስ አበባ ውስጥ ያመርታል። የሚፈልጉትን የቦርሳ መጠን፣ ብዛት እና ሎጎዎን ይላኩ፤ የሽያጭ ቡድናችን የዋጋ ማቅረቢያ (ፕሮፎርማ) ያዘጋጅልዎታል። ወደ ሙሉ ምርት ከመገባቱ በፊት ናሙና መስራት ይቻላል።

ጥያቄዎች

በኢትዮጵያ የፌስታል እገዳ ስር የወረቀት ቦርሳዎች ይፈቀዳሉ?

አዎ። እገዳው የተጣለው ለአንድ ጊዜ ብቻ በሚያገለግሉ ፌስታሎች ላይ ነው። ከሸራ እና ከተሸመኑ እንደገና ጥቅም ላይ ሊውሉ ከሚችሉ ቦርሳዎች ጋር የወረቀት ቦርሳዎች በብዛት የሚመረጡ ምትኮች ናቸው።

የኢትዮጵያ የፌስታል እገዳ መቼ ተጀመረ?

እገዳው ከጃንዋሪ 31 እ.ኤ.አ. 2026 ጀምሮ ስራ ላይ ውሏል። ፓርላማው ህጉን በጁን እ.ኤ.አ. 2025 ያፀደቀ ሲሆን፣ ከዚያ በኋላ የ6 ወር የሽግግር ጊዜ ተሰጥቶ ነበር።

በኢትዮጵያ ውስጥ የፌስታል እገዳን የሚያስፈፅመው ማነው?

የአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን (EPA) እገዳውን ያሳወቀ ሲሆን፣ ህጉንም ያስፈፅማል።

ቅጣቶቹ ተፈፃሚ የሚሆኑት በሸማቾች ላይ ወይስ በሱቆች ላይ ብቻ ነው?

በሁለቱም ላይ። ግለሰቦች ከ2,000 እስከ 5,000 ብር ሊቀጡ ይችላሉ። ለአንድ ጊዜ ብቻ የሚያገለግሉ ፌስታሎችን የሚያመርቱ፣ ወደ ሀገር ውስጥ የሚያስገቡ፣ የሚሸጡ ወይም የሚያከማቹ የንግድ ተቋማት ከ50,000 እስከ 200,000 ብር የገንዘብ ቅጣት እና እስከ 5 ዓመት የሚደርስ እስራት ይጠብቃቸዋል።